สรุปสาระสำคัญ
การเคยแท้งลูกเพียงครั้งเดียวไม่ได้หมายความว่าจะประสบภาวะมีบุตรยากเสมอไป เนื่องจากสถิติพบว่าผู้หญิงส่วนใหญ่สามารถกลับมาตั้งครรภ์ได้อีก อย่างไรก็ตาม หากมีอาการแท้งลูกซ้ำตั้งแต่ 2-3 ครั้งขึ้นไป อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติทางโครโมโซมหรือสุขภาพที่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น การทำ ICSI ร่วมกับการตรวจโครโมโซมตัวอ่อนจะช่วยลดความเสี่ยงการแท้งและเพิ่มโอกาสในการมีบุตรมากขึ้น

อาการแท้งลูก หมายถึง การสูญเสียการตั้งครรภ์ก่อนครบ 20 สัปดาห์ โดยทั่วไปมักเกิดในไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยที่เคยประสบกับการแท้งหรือมีปัญหามีบุตรยาก มักกังวลว่าจะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้อีก การทำความเข้าใจสาเหตุของภาวะแท้ง จะช่วยให้รู้ถึงวิธีการป้องกัน และแนวทางเพื่อช่วยให้กลับมาตั้งครรภ์ได้อีกครั้ง

Table of Contents

สัญญาณเตือนอาการแท้งลูกที่คุณแม่ควรรู้

การสังเกตความผิดปกติของลูกน้อยในท้องตั้งแต่เนิ่น ๆ สามารถช่วยรักษาการตั้งครรภ์ไว้ได้ในบางกรณี ทั้งยังช่วยให้ได้รับการตรวจวินิจฉัยได้อย่างทันท่วงทีเพื่อลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน ซึ่งในทางการแพทย์จะแบ่งอาการแท้งออกเป็น 2 แบบ คืออาการแท้งคุกคาม และอาการแท้งลูกชั้นสูญเสียทารก โดยมีสัญญาณเตือนเบื้องต้นดังนี้

อาการแท้งลูกขั้นต้น (แท้งคุกคาม)

มีเลือดออกทางช่องคลอด อาจเริ่มจากเลือดออกกะปริดกะปรอยไปจนถึงปริมาณมาก
อาการปวดท้อง มีอาการปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยคล้ายปวดประจำเดือน
สัญญาณอื่น ๆ บางรายอาจมีอาการคัดตึงเต้านมลดลง หรือมีตกขาวผิดปกติร่วมด้วย

อาการแท้งลูกขั้นสูญเสียทารก

ปวดท้องรุนแรง อาการปวดจะทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
การขับเนื้อเยื่อ มีลิ่มเลือดขนาดใหญ่หรือเนื้อเยื่อที่มีลักษณะคล้ายพุงปลาหลุดออกมาจากช่องคลอด
รู้สึกอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ หรือหน้ามืดจากการเสียเลือด

เมื่อใดควรรีบไปพบแพทย์ ?

หากมีเลือดออกมากไม่หยุด ปวดแน่นท้องลามไปถึงทวารหนัก หรือมีไข้หนาวสั่น อาจบ่งชี้ว่ามีการติดเชื้อหรือมีเนื้อเยื่อค้างในมดลูก ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

ลูกหลุดเกิดจากอะไร? สาเหตุหลักของการแท้ง

หลายคนคิดว่าสาเหตุหลักของการแท้งเกิดจากที่ท้องเกิดแรงกระแทกอย่างรุนแรง แต่ที่จริงแล้วสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากปัจจัยทางชีวภาพ ไม่ใช่เพียงแค่การทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน

ความผิดปกติของโครโมโซมทารก

เป็นสาเหตุหลักของการแท้งในช่วงไตรมาสแรก หรือช่วงที่อายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์ มักเกิดจากการที่ตัวอ่อนมีการแบ่งเซลล์ผิดพลาด ทำให้มีจำนวนโครโมโซมเกินหรือขาด ทำให้ตัวอ่อนไม่สามารถพัฒนาต่อไปได้ตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นกลไกการคัดกรองตามธรรมชาติของร่างกาย

อายุของมารดา

ยิ่งคุณแม่มีอายุมากขึ้น ความเสี่ยงในการแท้งจะสูงขึ้นตามลำดับ เนื่องจากคุณภาพของไข่ลดลงและมีความเสี่ยงต่อความผิดปกติของโครโมโซมเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีอายุเกิน 35 ปีขึ้นไป ที่มีความเสี่ยงสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

โรคประจำตัวของมารดา

ภาวะสุขภาพที่ไม่ได้ควบคุมให้ดีก่อนตั้งครรภ์อาจส่งผลที่ร้ายแรงตามมา เช่น

เบาหวานที่ควบคุมไม่ดี ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งส่งผลต่อการฝังตัวและการเจริญเติบโตของทารก
โรคไทรอยด์และความดันโลหิตสูง ส่งผลต่อสมดุลฮอร์โมนและการไหลเวียนโลหิตในรก
โรคภูมิคุ้มกันผิดปกติหรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ เช่น ภาวะต้านฟอสโฟลิปิด (APS) ที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันในรก

ความผิดปกติของมดลูกหรือปากมดลูก

โครงสร้างที่ผิดปกติของมดลูกทำให้พื้นที่ในการเจริญเติบโตของทารกจำกัด เช่น

มดลูกผิดรูป หรือมีผนังกั้น
เนื้องอกมดลูก ที่ไปขัดขวางการฝังตัวหรือบีบเบียดพื้นที่ของตัวอ่อน
ปากมดลูกอ่อน ทำให้ปากมดลูกไม่สามารถรับน้ำหนักครรภ์ที่โตขึ้นได้ ทำให้ลูกหลุดได้ง่ายในช่วงไตรมาสที่สอง

การติดเชื้อและการใช้สารเสพติด

นอกจากนี้ การติดเชื้อและพฤติกรรมการใช้สารเสพติดของมารดาก็มีผลต่อการแท้งลูกได้เช่นเดียวกัน

การติดเชื้อ เช่น กลุ่มอาการ TORCH อย่างหัดเยอรมัน, ซิฟิลิส, ไวรัสบางชนิด หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
พฤติกรรมเสี่ยง ได้แก่ การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ หรือการใช้สารเสพติด ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบประสาทและการไหลเวียนเลือดของทารก

ปัจจัยทางอารมณ์และสิ่งแวดล้อม

แม้ไม่ใช่สาเหตุหลักโดยตรง แต่เป็นปัจจัยเสริมที่เพิ่มความเสี่ยงได้เช่นเดียวกัน

ความเครียดสูง ส่งผลต่อระดับฮอร์โมนในร่างกาย
การสัมผัสสารเคมีหรือรังสี การทำงานในสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษหรือได้รับรังสีบางประเภทในปริมาณสูงเกินไป

คู่สมรสที่มาปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับภาวะมีบุตรยากหลังแท้ง

หากเคยแท้งหรือเคยแท้งซ้ำมาก่อน จะทำให้กลับมาท้องยากไหม?

ผู้หญิงที่เคยแท้งมาก่อน สามารถกลับมาตั้งครรภ์ได้อีกครั้ง ความสูญเสียเพียงครั้งเดียวไม่ใช่จุดจบของการมีลูก และมีโอกาสตั้งครรภ์ครั้งใหม่ หากไม่มีสาเหตุทางร่างกายที่ร้ายแรงแฝงอยู่ เพราะร่างกายของผู้หญิงมีกลไกในการฟื้นฟูตัวเองเพื่อให้พร้อมสำหรับการเริ่มต้นใหม่เสมอ สิ่งสำคัญคือการดูแลสุขภาพกายและใจให้พร้อมสำหรับการรับขวัญเจ้าตัวน้อยในครั้งถัดไป

แต่หากเกิดการแท้งติดต่อกัน 2-3 ครั้ง จะถูกวินิจฉัยว่าเป็นภาวะแท้งซ้ำ (Recurrent Pregnancy Loss) ซึ่งควรตรวจหาสาเหตุเชิงลึก เนื่องจากความเสี่ยงในการแท้งครั้งถัดไปจะสูงขึ้นตามจำนวนครั้งที่เคยเกิดขึ้น

ปัจจัยที่ทำให้ตั้งครรภ์ได้ยากขึ้น สำหรับผู้ที่เคยแท้งมาก่อนมีอะไรบ้าง ?

โอกาสในการตั้งครรภ์ใหม่ที่สมบูรณ์ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบดังต่อไปนี้

อายุ คุณแม่ที่อายุน้อยมีโอกาสตั้งครรภ์สำเร็จสูงกว่า
สาเหตุการแท้งซ้ำ เช่น ปัญหาโครโมโซม หรือโครงสร้างมดลูกที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข
ปัญหาการมีบุตรยากของทั้งคู่ คุณภาพอสุจิหรือไข่ที่มีผลต่อความแข็งแรงของตัวอ่อน

เมื่อแท้งซ้ำและมีบุตรยาก ควรตรวจอะไรบ้าง ?

หากคุณกังวลเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยากหลังการแท้ง แพทย์มักแนะนำการตรวจดังนี้

การตรวจโครโมโซมคู่สมรส ตรวจเลือดเพื่อหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่อาจแฝงอยู่
การตรวจฮอร์โมนและระบบภูมิคุ้มกัน ตรวจระดับไทรอยด์ ระดับน้ำตาล และภาวะภูมิคุ้มกัน
การตรวจมดลูกและรังไข่ การทำ Ultrasound ช่องคลอด (USG) หรือการส่องกล้องตรวจโพรงมดลูก (Hysteroscopy)
การตรวจเลือดทางห้องปฏิบัติการ เพื่อวัดระดับโปรตีน Factor XII ทำหน้าที่เริ่มกระบวนการแข็งตัวของเลือด ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือดในหลอดเลือดรก

การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เพิ่มโอกาสตั้งครรภ์หลังแท้ง

สำหรับคู่สมรสที่มีประวัติแท้งซ้ำ การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ จะช่วยดูแลอาการมีบุตรยาก และเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ให้มากขึ้น

การทำ ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)

การทำ ICSI เป็นวิธีที่ช่วยคัดอสุจิที่แข็งแรง แล้วฉีดเข้าไปในไข่โดยตรง เหมาะสำหรับคู่ที่ปฏิสนธิยากหรือมีปัญหาเชื้ออสุจิไม่แข็งแรง เพื่อสร้างตัวอ่อนที่มีคุณภาพดี

การตรวจโครโมโซมตัวอ่อน PGT-A และ PGT-M

การตรวจโครโมโซมตัวอ่อน PGT-A และ PGT-M ช่วยป้องกันการแท้งจากสาเหตุทางพันธุกรรม โดยการตรวจทั้งสองแบบมีความแตกต่างกันดังนี้

PGT-A ตรวจนับจำนวนโครโมโซม ลดความเสี่ยงการแท้งจากภาวะโครโมโซมผิดปกติ (Aneuploidy)
PGT-M ตรวจวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรมเฉพาะโรคในระดับยีน ที่อาจถ่ายทอดมาจากพ่อหรือแม่

สำหรับผู้ที่เคยแท้งและมีความกังวลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ หรือกำลังมองหาวิธีเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ สิ่งสำคัญคือการเลือกคลินิกที่มีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์อนามัยเจริญพันธุ์ และมีความชำนาญด้านผู้มีบุตรยาก เพื่อให้การวางแผนตรวจวินิจฉัยและการรักษาเป็นไปอย่างมีระบบและเหมาะสมกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล

หากคุณกำลังมองหาคลินิกในกรุงเทพฯ ที่มีบริการให้คำปรึกษาผู้มีบุตรยาก ตรวจวินิจฉัย และออกแบบแนวทางการตั้งครรภ์หลังแท้ง Bangkok IVF Clinic (BIC) ยินดีให้บริการในบทบาทของ “Fertility Planner” แพทย์ของเราจะให้ข้อมูลและคำแนะนำเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ปกติ การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือนัดหมายปรึกษาได้ที่

โทร : +(66)02-933-1584 ถึง 6
Line@ : @Bangkokivfclinic

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการแท้งและการมีบุตรยาก(FAQs)

Q: การแท้งลูกเพียงครั้งเดียว ถือว่ามีภาวะมีบุตรยากหรือไม่ ?

A: ไม่เสมอไป การแท้งครั้งเดียวมักเกิดจากความผิดปกติของโครโมโซมแบบสุ่ม ซึ่งคู่สมรสส่วนใหญ่สามารถตั้งครรภ์ใหม่ได้เองตามปกติ แต่หากแท้งซ้ำตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุแฝง

Q: ความเครียดมีผลต่อการแท้งลูกมากน้อยเพียงใด ?

A: ความเครียดส่งผลต่อความสมดุลของฮอร์โมนและระบบภูมิคุ้มกัน แม้จะไม่ใช่สาเหตุหลักที่ทำให้แท้งเหมือนปัญหาพันธุกรรม แต่การดูแลสภาวะอารมณ์ให้ดีจะช่วยส่งเสริมสภาพแวดล้อมในการตั้งครรภ์

Q: การตรวจ PGT-A จำเป็นแค่ไหนสำหรับคนเคยแท้ง ?

A: มีความสำคัญมากสำหรับผู้ที่มีอายุเกิน 35 ปี หรือมีประวัติแท้งซ้ำ เนื่องจากช่วยคัดกรองตัวอ่อนที่โครโมโซมผิดปกติออกไปก่อนการฝังตัว ช่วยลดโอกาสการแท้งในไตรมาสแรกได้อย่างมีนัยสำคัญ

Q: ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนท้องใหม่ ?

A: ควรปรึกษาแพทย์เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลและความดันให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมอย่างน้อย 3 เดือนก่อนเริ่มตั้งครรภ์ เพื่อลดความเสี่ยงที่ลูกจะหลุดจากการทำงานของระบบร่างกายที่ไม่พร้อม

เคยแท้งลูก ท้องใหม่ยากขึ้นไหม มีสัญญาณเตือนอะไรบ้าง ?