การตั้งครรภ์เป็นกระบวนการที่ต้องการความพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจ แต่สำหรับคู่สมรสบางคู่ การตั้งครรภ์อาจไม่ง่ายอย่างที่คิด โดยเฉพาะในกรณีที่มีรังไข่ข้างเดียวหรือเคยผ่านการผ่าตัดรังไข่ออกไปหนึ่งข้าง
ทำให้หลายคนเกิดความกังวลใจและมีคำถามว่า “รังไข่ข้างเดียวมีลูกได้ไหม ?” และจะเป็นอุปสรรคต่อการมีบุตรหรือไม่ ในบทความนี้ เราจะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับลักษณะของรังไข่ให้มากขึ้น ทั้งในเรื่องกระบวนการทำงาน และวิธีเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์แม้จะเหลือรังไข่เพียงข้างเดียว
รังไข่คืออะไร ? ทำหน้าที่อะไรในร่างกาย
รังไข่เป็นอวัยวะสำคัญในระบบสืบพันธุ์ของผู้หญิง ซึ่งมีบทบาทหลักในการผลิตไข่และฮอร์โมนเพศหญิงที่จำเป็น เช่น เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ฮอร์โมนเหล่านี้ช่วยควบคุมการทำงานของร่างกาย เช่น การควบคุมรอบเดือนและการกระตุ้นการตกไข่ ซึ่งเป็นกระบวนการที่จำเป็นสำหรับการตั้งครรภ์ในแต่ละเดือน รังไข่จะมีการผลิตไข่จากรังไข่ข้างใดข้างหนึ่งจนถึงช่วงที่เกิดการตกไข่ การผลิตไข่เหล่านี้จะถูกควบคุมโดยฮอร์โมนในร่างกาย เช่น FSH (Follicle Stimulating Hormone) และ LH (Luteinizing Hormone) ซึ่งช่วยให้ไข่สุก ตกจากรังไข่ และเข้าสู่ท่อนำไข่ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการปฏิสนธิ
รังไข่ข้างเดียวมีลูกได้ไหม?
แม้ว่าจะเหลือรังไข่เพียงข้างเดียว แต่การตั้งครรภ์ยังคงเป็นไปได้ หากรังไข่ข้างที่เหลือสามารถทำงานได้ตามปกติ ผลิตไข่ที่มีคุณภาพดีไม่ต่างจากรังไข่ทั้งสองข้าง และยังคงปล่อยไข่ในรอบเดือนได้อย่างสม่ำเสมอ
แต่ทั้งนี้ โอกาสในการตั้งครรภ์ของคู่สมรสจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับการมีรังไข่เพียงข้างเดียวเป็นหลัก ทว่า ยังเกี่ยวเนื่องกับปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ท่อนำไข่ไม่อุดตัน สุขภาพร่างกายโดยรวม อายุ ความสมดุลของฮอร์โมน การมีเพศสัมพันธ์ในช่วงตกไข่ที่สม่ำเสมอ รวมถึงการหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงอย่างการสูบบุหรี่หรือความเครียดสูง ซึ่งทั้งหมดสามารถปรับปรุงได้ด้วยการดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม
เคล็ดลับเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์แม้มีรังไข่ข้างเดียว
แม้การมีรังไข่ข้างเดียวจะยังสามารถตั้งครรภ์ได้ แต่การดูแลตัวเองและทำตามคำแนะนำเหล่านี้จะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ให้มากยิ่งขึ้น
ติดตามการตกไข่ให้แม่นยำ
เริ่มต้นด้วยการบันทึกประจำเดือนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อคาดการณ์วันตกไข่ที่ชัดเจน การใช้เครื่องมือช่วย เช่น แอปพลิเคชันติดตามรอบเดือนหรือชุดตรวจการตกไข่ (Ovulation Test Kit) จะช่วยให้คุณและคู่สมรสสามารถวางแผนมีเพศสัมพันธ์ในช่วง “หน้าต่างทองคำ” ซึ่งเป็นช่วง 48 – 72 ชั่วโมงก่อนการตกไข่ ทำให้สเปิร์มมีโอกาสพบไข่สูงสุดและเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์
ดูแลสุขภาพโดยรวมให้แข็งแรง
การออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอเบา ๆ เช่น การเดินเร็วหรือฝึกโยคะครั้งละ 30 – 40 นาที สัปดาห์ละ 150 นาที จะช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนให้เหมาะสม ซึ่งจะส่งเสริมให้รังไข่ข้างเดียวทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงรังไข่ได้ดีขึ้นอีกด้วย
ปรับโภชนาการให้ครบถ้วน
การเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผักใบเขียวที่อุดมไปด้วยโฟเลต ผลไม้รสเปรี้ยวที่อุดมด้วยวิตามินซี และธัญพืชเต็มเมล็ด นอกจากจะช่วยพัฒนาคุณภาพไข่ให้ดีเยี่ยมแล้ว ยังสามารถป้องกันความผิดปกติของทารกในครรภ์ตั้งแต่ระยะแรกได้
เลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงอย่างเด็ดขาด
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ดื่มแอลกอฮอล์ และการใช้สารเสพติดอย่างเด็ดขาด เพราะสารพิษเหล่านี้รบกวนการทำงานของรังไข่ ลดคุณภาพไข่ และเพิ่มความเสี่ยงของภาวะมีบุตรยากอย่างเห็นได้ชัด
ปรึกษาแพทย์อย่างทันท่วงที
หากคุณและคู่สมรสพยายามตั้งครรภ์เกิน 6 – 12 เดือนแต่ยังไม่สำเร็จ อย่าลังเลที่จะไปปรึกษาแพทย์เฉพาะทางสูตินรีเวช สาขาเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ที่มีความชำนาญและประสบการณ์ให้คำปรึกษาแก่ผู้มีบุตรยาก เพื่อตรวจฮอร์โมนหรือทำอัลตราซาวนด์รังไข่ การปรึกษาแพทย์จะช่วยให้คุณได้รับคำแนะนำที่เหมาะสม และหากจำเป็นอาจพิจารณาการใช้เทคโนโลยีช่วย เช่น การทำ IUI (ฉีดน้ำอสุจิเข้ามดลูก), IVF (ปฏิสนธิในหลอดทดลอง) หรือ ICSI (ฉีดเชื้ออสุจิเข้าไข่โดยตรง) ซึ่งมีอัตราการตั้งครรภ์สำเร็จสูง แม้คุณจะมีรังไข่เพียงข้างเดียวก็ตาม
หากคุณหรือคู่สมรสกำลังเผชิญกับปัญหาภาวะมีบุตรยากหรือมีรังไข่ข้างเดียว แต่มีความหวังว่าอยากตั้งครรภ์ Bangkok IVF Clinic (BIC) คลินิกให้บริการด้านการปรึกษามีบุตรยากในกรุงเทพฯ ยินดีให้คำปรึกษาและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม โดยอยู่ภายใต้การดูแลของ นพ.วิวรรธน์ ชินพิลาศ แพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทางด้านภาวะมีบุตรยากและเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่มีประสบการณ์กว่า 30 ปี ร่วมกับแพทย์และพยาบาลที่เข้าใจความกังวลของผู้ที่อยากมีลูก
ที่ BIC Clinic เรามีเทคโนโลยีการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยากระตุ้นไข่ตก การฝากไข่ การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) และ การคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT-A) เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสให้คู่สมรสมีลูกสมความตั้งใจ แม้ในกรณีที่มีภาวะซับซ้อนหรือเคยผ่านการรักษามาก่อน
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือนัดหมายปรึกษาได้ที่
- โทร : +(66)02-933-1584 ถึง 6
- Line@ : @Bangkokivfclinic
ข้อมูลอ้างอิง
- Can you get pregnant with one ovary?. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2568 จาก https://www.everlywell.com/blog/ovarian-reserve/can-you-get-pregnant-with-one-ovary/.
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการมีบุตรในกรณีที่มีรังไข่ข้างเดียว (FAQs)
Q: หลังตัดรังไข่ 1 ข้าง จะส่งผลให้มีลูกยากขึ้นไหม ?
A: การตั้งครรภ์ยังคงเป็นไปได้ตามปกติ แต่ท่อนำไข่ต้องไม่อุดตันและไม่มีผังผืด เพราะรังไข่ข้างที่เหลือสามารถทำงานได้ และผลิตไข่คุณภาพดีไม่ต่างจากเดิม โอกาสสำเร็จในการตั้งครรภ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น ๆ เช่น สุขภาพโดยรวม และการติดตามการตกไข่ที่แม่นยำ
Q: การมีรังไข่ข้างเดียว มีผลกระทบต่อฮอร์โมนไหม ?
A: รังไข่ข้างเดียวยังคงผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนได้ตามปกติ แต่ควรตรวจระดับฮอร์โมนเป็นระยะ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกอย่างเหมาะสมสำหรับการตั้งครรภ์
Q: การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) ช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ได้ไหม ?
A: ใช่ ! การทำ IVF สามารถช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ได้ แม้จะมีรังไข่เพียงข้างเดียว เนื่องจากสามารถนำไข่ที่ผลิตได้มาปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ และควบคุมกระบวนการให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
Q: ต้องรอเวลานานแค่ไหนกว่าจะตั้งครรภ์หลังตัดรังไข่ 1 ข้าง ?
A: ระยะเวลาการตั้งครรภ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยส่วนบุคคล เช่น อายุ สุขภาพ และการติดตามรอบเดือน โดยทั่วไปหากพยายามตั้งครรภ์เกิน 6 เดือนโดยยังไม่สำเร็จ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและรับคำแนะนำที่เหมาะสม
Q: หากมีรังไข่ข้างเดียวการใช้ยากระตุ้นไข่จะมีประสิทธิภาพหรือไม่ ?
A: การใช้ยากระตุ้นไข่ยังคงมีประสิทธิภาพได้แม้จะมีรังไข่ข้างเดียว เพราะรังไข่ข้างเดียวสามารถตอบสนองต่อยากระตุ้นได้อย่างเต็มที่ หากได้รับคำแนะนำจากแพทย์
